ณัฐญาณี มาประเสริฐ

บทความโดยผู้เขียนนี้

• ห้องรอบโต๊ะเพาะเชื้อ: ตู้ปลอดเชื้อ หม้อนึ่งฆ่าเชื้อ และผังห้องที่แล็บจุลินทรีย์อาหารต้องมี

  บทความก่อนหน้าไล่รายการเครื่องมือบนโต๊ะตามวิธีวิเคราะห์ของประกาศฯ 416 บทความนี้ว่าด้วยห้องรอบโต๊ะ: ตู้ชนิดไหนกันคนและชนิดไหนกันแค่ตัวอย่าง หม้อนึ่งต้องทำอะไรได้บ้างและกฎกระทรวงแรงงาน พ.ศ. 2564 มองมันเป็นอะไร ข้อกำหนดพื้นฐานของห้องตาม WHO และโครงของ ISO 7218:2024 และ GMP 420 ยอมรับผลจากแล็บของโรงงานเองแค่ไหน

• ตั้งแล็บจุลินทรีย์อาหารให้ตรวจตามประกาศฯ ฉบับที่ 416 ได้: เครื่องมือและวัสดุที่วิธีวิเคราะห์กำหนด

  ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 416) ระบุวิธีวิเคราะห์รายเชื้อ และวิธีเหล่านั้นทุกวิธีมีหัวข้ออุปกรณ์ของตัวเอง ตู้บ่มเชื้อต้องมีกี่อุณหภูมิ จานเพาะเชื้อขนาดไหน อ่างน้ำต้องคุมได้แม่นแค่ไหน คำตอบอยู่ในตัวบท ไม่ต้องเดา บทความนี้ไล่ตามลำดับงานจริงและรวบเป็นรายการตั้งต้นหนึ่งหน้า

• มีแค่รูปถ่ายหรือเลขรุ่นเดิม ขอใบเสนอราคาอย่างไรให้ได้สินค้าตรงงาน

  ฉลากที่เริ่มเลือน ใบเสนอราคาเก่า หรือรูปถ่าย ก็ใช้เริ่มสอบถามสินค้าได้ มาดูกันว่าควรถ่ายรูปจุดไหน คัดลอกรหัสอะไร และแจ้งผู้ขายอย่างไรก่อนเลือกอะไหล่หรือสินค้าทดแทน

• ซื้ออุปกรณ์หลายยี่ห้อผ่านผู้ขายรายเดียว คุ้มเมื่อไร และควรแยกซื้อเมื่อไร

  รายการอุปกรณ์หลายยี่ห้ออาจต้องใช้ใบเสนอราคาหลายฉบับ ติดต่อหลายคน และติดตามกำหนดส่งแยกกัน มาดูว่าการซื้อผ่านผู้ขายรายเดียวช่วยลดงานตรงไหน เมื่อไรควรแยกซื้อ และควรเปรียบเทียบอะไรบ้างก่อนสั่งซื้อในไทย

• เพิ่งได้งานฝ่ายจัดซื้อโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ที่เพิ่งตั้ง ต้องซื้ออะไรในไทยบ้าง

  โรงงาน PCB และอิเล็กทรอนิกส์เกือบ 60 แห่งกำลังตั้งสายการผลิตในไทย และทุกแห่งต้องมีฝ่ายจัดซื้อในประเทศ บทความนี้เขียนถึงคนที่นั่งเก้าอี้ตัวนั้น: อะไรนำเข้ามากับเครื่องจักร อะไรควรซื้อในไทย เอกสารฝั่งไทยที่สำนักงานใหญ่จะขอ และทำไมห้องแล็บกับห้องคลีนรูมต้องสั่งพร้อมไลน์ผลิต ไม่ใช่ทีหลัง

• ห้องแล็บ QC ของโรงงาน PCB ต้องมีอะไรบ้าง

  โรงงาน PCB เกือบ 60 รายกำลังขึ้นเครื่องจักรในไทย และทุกโรงต้องตอบ auditor เรื่องเดียวกัน: คุมน้ำยาชุบอย่างไร ตรวจรับขาเข้าอย่างไร บันทึกอยู่ไหน บทความนี้ไล่งานแล็บทีละก้อน พร้อมความเห็นตรง ๆ ว่าเครื่องมือไหนควรซื้อก่อน และงานไหนควรส่งแล็บนอกไปก่อน

• โรงงานอิเล็กทรอนิกส์และ PCB ต้องใช้ห้องคลีนรูมคลาสอะไร

  ไม่มีกฎหมายไทยฉบับไหนกำหนดคลาสห้องคลีนรูมให้โรงงานอิเล็กทรอนิกส์ คลาสมาจากกระบวนการผลิตและ audit ของลูกค้า บทความนี้ไล่ตั้งแต่ตัวเลขจริงใน ISO 14644-1 เรื่อง occupancy state ที่ใบเสนอราคาชอบละไว้ ไปจนถึงวิธีแบ่งขอบเขตงานใน TOR ให้ราคาไม่บาน

• แล็บ QC ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร: กฎหมายให้ตรวจอะไรจริง ๆ

  เกณฑ์ของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ได้อยู่ในประกาศฯ 416 เพราะข้อ 4 ตัดออกตรง ๆ ของจริงอยู่ในประกาศฯ (ฉบับที่ 293) พ.ศ. 2548 ข้อ 5 บวกภาระตรวจประจำปีจาก GMP 420 บทความนี้ไล่ทีละข้อ พร้อมเส้นแบ่งว่าอะไรควรทำเองในแล็บ อะไรควรส่งแล็บที่ได้รับการรับรอง

• แล็บโรงพยาบาลหลังเส้นตาย ISO 15189:2022: สองเส้นทางการรับรอง กับเอกสารที่ต้องมากับเครื่องมือ

  เส้นตายเปลี่ยนผ่านสู่ ISO 15189:2022 ผ่านไปเมื่อ 6 ธันวาคม 2568 แล็บการแพทย์ที่ถือการรับรองถูกประเมินด้วยฉบับใหม่กันหมดแล้ว บทความนี้เทียบสองเส้นทางของไทย คือ LA สภาเทคนิคการแพทย์ กับ ISO 15189 ผ่านกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ แล้วไล่ว่าฝั่งจัดซื้อต้องเรียกเอกสารอะไรให้มากับเครื่องมือทุกครั้ง

• ตรวจจุลินทรีย์ก่อโรคตามประกาศฯ ฉบับที่ 416: ตารางวิธีวิเคราะห์คือรายการอาหารเลี้ยงเชื้อของแล็บ

  เกณฑ์จุลินทรีย์ก่อโรคของอาหารมาจากประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 416) พ.ศ. 2563 และบัญชีแนบท้ายที่คนอ่านน้อยที่สุดคือบัญชีที่ระบุวิธีวิเคราะห์รายเชื้อ ไล่จากตารางนั้นย้อนกลับมา ก็จะได้รายการอาหารเลี้ยงเชื้อที่แล็บต้องสต็อกครบโดยไม่ต้องเดา

• การตรวจน้ำประจำวันสำหรับโรงงานในไทย อะไรเปลี่ยนไปในปี 2568

  ประกาศฉบับที่ 462 พ.ศ. 2568 มาแทนมาตรฐานน้ำบริโภคที่ผู้จำหน่ายส่วนใหญ่ยังอ้างอยู่ ค่ามาตรฐานปัจจุบัน การตรวจที่ควรทำเองกับที่ควรส่งแล็บรับรอง และสองเรื่องที่ GMP 420 ไม่ได้บังคับ

• ซื้อของใช้ห้องแล็บจากประเทศไทย: กัมพูชา ลาว และเมียนมา

  สิทธิพิเศษทางอากรของอาเซียนใช้กับถุงมือและน้ำยาที่ผลิตในไทย ไม่ใช่กับเครื่องมือยุโรปที่ผู้จำหน่ายไทยเพียงถือสต๊อกไว้ พร้อมเส้นทางข้ามแดน ความจริงเรื่องการชำระเงินของแต่ละประเทศ และสิ่งที่ข้ามแดนไม่ได้เลย

• ตั้งห้องแล็บ QC ในโรงงาน: เช็คลิสต์เครื่องมือและสิ่งที่งบมักลืม

  การทดสอบใดควรทำเองและการทดสอบใดควรส่งแล็บภายนอก GMP 420 บังคับอะไรจริง ๆ (ไม่ได้บังคับว่าต้องมีห้องแล็บเอง) เช็คลิสต์แบ่งตามหน้าที่ของห้องแล็บ และเหตุผลที่ห้องแล็บ QC ภายในแทบไม่จำเป็นต้องได้ ISO/IEC 17025

• จัดหาเครื่องมือวิทยาศาสตร์จากประเทศไทย: คู่มือสำหรับผู้ซื้อในต่างประเทศ

  อะไรคุ้มที่จะซื้อจากตลาดเครื่องมือแล็บไทย อะไรไม่คุ้ม — อาณาเขตแบรนด์ สินค้าอันตราย ค่าขนส่ง — และคำสั่งซื้อส่งออกเดินอย่างไร ตั้งแต่ใบเสนอราคาจนถึงเอกสารศุลกากร

• เขียน TOR ครุภัณฑ์วิทยาศาสตร์อย่างไรให้ได้ของตรงงาน และไม่ล็อกสเปก

  มาตรา 9 ห้ามกำหนดสเปกให้ใกล้เคียงยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่ง บทความนี้อธิบายวิธีแยกว่าตัวเลขไหนมาจากงานจริงและตัวเลขไหนหลุดมาจากแคตตาล็อก วิธีเขียนเป็นช่วงค่า และผู้ขายควรทำอย่างไรเมื่อเจอ TOR ที่ล็อกสเปก

• ลงทะเบียนผู้ค้ากับภาครัฐในระบบ e-GP: ขั้นตอน กำหนดเวลา และเอกสารที่ต้องใช้

  หน่วยงานราชการซื้อของจากผู้ค้าที่ยังไม่ลงทะเบียนไม่ได้ บทความนี้อธิบายขั้นตอนการลงทะเบียนผู้ค้ากับภาครัฐในระบบ e-GP ผู้มีอำนาจอนุมัติ กำหนด 15 วันที่ทำให้การลงทะเบียนถูกยกเลิก และควรเริ่มเมื่อไหร่